Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội được quy định như nào?

Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội là gì? Đặc điểm và ý nghĩa của quy định tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội trong bộ luật hình sự? Có sự khác nhau như nào giữa tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội với phạm tội chưa đạt?

Khái niệm 

– Căn cứ theo Điều 16 Bộ luật hình sự 2015 quy định về Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội

+ Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội là tự mình không thực hiện tội phạm đến cùng, tuy không có gì ngăn cản.

+ Người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự về tội định phạm; nếu hành vi thực tế đã thực hiện có đủ yếu tố cấu thành của một tội khác, thì người đó phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này.

Như vậy đây là hành vi  tự mình không thực hiện tội phạm đến cùng, tuy không có gì ngăn cản.

Bản chất

+ Ban đầu có ý định thực hiện hành vi phạm tội nhưng khi đang thực hiện hành vi thì dừng lại hay không thực hiện hành vi phạm tội đến cùng. Sự dừng hành vi lại là tự ý thức của bản thân không có sự ngăn cản.

Đặc điểm

+ Người phạm tội đã bắt đầu thực hiện tội phạm nhưng chưa thực hiện được đến cùng:

Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội chỉ xảy ra trong trường hợp tội phạm được thực hiện ở giai đoạn chưa hoàn thành và chuẩn bị phạm tội theo quy định của Bộ luật hình sự.

Không thể có việc tự ý dừng lại không thực hiện tiếp tội phạm ở hai giai đoạn chưa đạt đã hoàn thành và tội phạm đã hoàn thành.

+ Hành vi chấm dứt việc phạm tội phải tự nguyện và dứt khoát:

Chủ thể dừng lại không thực hiện tiếp tội phạm phải hoàn toàn do động lực bên trong như nhận thức được hành vi của mình, hối hận, lo sợ bị phát hiện…mà dừng lại chứ không phải do trở ngại khách quan nào chi phối

+ Trách nhiệm hình sự trong trường hợp tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội:

Người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự về tội định phạm;

Nếu hành vi thực tế đã thực hiện có đủ yếu tố cấu thành của một tội khác, thì người đó phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này.

Phân biệt tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội với phạm tội chưa đạt

Nguyên nhân tác động

– Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội là do ý chí chủ quan của người thực hiện hành vi phạm tội. Điều kiện để được coi là tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội:

+ Phải tự nguyện và dứt khoát hoàn toàn từ bỏ ý định phạm tội hoặc hành vi phạm tội mà họ bắt đầu

+ Phải ở trong trường hợp tội phạm được thực hiện ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội và giai đoạn phạm tội chưa đạt, chứ không thể xảy ra ở giai đoạn phạm tội chưa đạt đã hoàn thành hai giai đoạn phạm tội hoàn thành

+ Điều kiện khách quan không có gì ngăn cản việc thực hiện, nếu người phạm tội muốn thực hiện tội phạm, họ hoàn toàn có thể tiến hành được.

Trường hợp người phạm tội tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội là xuất phát từ ý muốn chủ quan của bản thân họ quyết định không tiếp tục thực hiện tội phạm nữa nên ở góc độ nào đó, hành vi này được xem là đã mất tính nguy hiểm cho xã hội

– Đối với hành vi phạm tội chưa đạt việc người phạm tội không tiếp tục thực hiện tội phạm nữa lại là do nguyên nhân khách quan tác động ( chứ không phải là do chủ quan như tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội) khiến cho hành vi phạm tội không thể thực hiện được đến cùng.

Về hậu quả pháp lý

+ Người phạm tội chưa đạt phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm chưa đạt

+ Người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự về tội định phạm trong trường hợp hành vi của họ không cấu thành tội khác; còn nếu hành vi của họ đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm khác thì họ sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm đó.